Jeśli Państwa opakowanie nosi stempel HT, przeszło przez komorę obróbki termicznej. Proces łatwo opisać, ale zaskakująco trudno prowadzić go poprawnie, ponieważ standard, który spełnia, mówi o tym, co dzieje się w środku kawałka drewna, a nie o tym, co pokazuje temperatura powietrza w komorze.
Wymaganie
ISPM 15 wyznacza jedną liczbę, która ma znaczenie: rdzeń drewna musi osiągnąć 56 °C i utrzymać tę temperaturę lub wyższą przez 30 nieprzerwanych minut, w całym przekroju elementu. Nie na powierzchni, nie średnio i nie łącznie przez 30 minut w trakcie cyklu — 30 nieprzerwanych minut w najzimniejszym punkcie wewnątrz najgrubszego elementu w załadunku.
Dlatego cykl obróbki trwa godziny, a nie pół godziny. Komora musi przeprowadzić ciepło od powierzchni każdej deski do jej środka, a drewno jest dobrym izolatorem. Gruby klocek na stopkę palety potrzebuje znacznie więcej czasu na osiągnięcie temperatury rdzenia niż deska pokładowa 22 mm, a cykl wymiarowany jest według najtrudniejszego przypadku w załadunku.
Alternatywny reżim, nagrzewanie dielektryczne, wymaga 60 °C przez jedną nieprzerwaną minutę w całym przekroju. Drewno nagrzewa się w nim objętościowo, a nie od powierzchni do środka, i stąd tak krótki czas. Na dużą skalę stosuje się je dla niektórych rodzajów wyrobów, ale większość europejskich producentów opakowań pracuje na klasycznej obróbce termicznej w komorze.
Jak przebiega cykl w praktyce
W praktyce operator ładuje komorę tak, aby powietrze mogło krążyć wokół każdego stosu, umieszcza sondy temperatury w rdzeniu elementów o największym przekroju oraz w najzimniejszych miejscach załadunku i prowadzi cykl do momentu, aż sondy potwierdzą spełnienie reżimu. Sedno tkwi w zapisie: bez rejestru temperatury z sond umieszczonych w drewnie nie ma dowodu, że obróbka się odbyła, a naniesiony potem znak byłby bez znaczenia.
Sposób załadunku ma większe znaczenie, niż się powszechnie sądzi. Ciasno zapełniona komora z zablokowanym przepływem powietrza pokaże całkiem dobrą temperaturę powietrza, podczas gdy środek załadunku będzie daleko w tyle. To jeden z powodów, dla których obróbkę warto zlecić producentowi opakowań, zamiast doklejać ją później u kogokolwiek, kto ma wolną komorę.
Obróbka to nie suszenie
Obróbka termiczna i suszenie komorowe często korzystają z tych samych urządzeń i dlatego bywają mylone. Cele są jednak różne:
- Obróbka termiczna to zabieg fitosanitarny. Realizuje określony czas i temperaturę, aby zabić owady i nicienie. Nie ma zdefiniowanego punktu docelowego dla wilgotności.
- Suszenie komorowe ma na celu osiągnięcie określonej wilgotności — zwykle wyrażanej jako procent masy suchej — aby drewno było stabilne wymiarowo i znacznie mniej podatne na pleśń.
Deska po obróbce termicznej może opuścić komorę mokra. Co więcej, krótki cykl HT na drewnie świeżym wypchnie wilgoć na powierzchnię, a jeśli takie opakowanie zostanie następnie owinięte folią i załadowane do kontenera, powstają idealne warunki dla pleśni powierzchniowej. Jeśli Państwa produkt jest wrażliwy na przebarwienia albo trasa jest długa i wilgotna, prosimy określić w zamówieniu wilgotność, osobno od wymogu HT. To odrębna pozycja i często odrębna cena.
Co się stało z fumigacją
Pozostałe kody obróbki, które mogą Państwo spotkać, to MB, czyli bromek metylu, oraz SF, czyli fluorek sulfurylu. Bromek metylu był przez wiele lat domyślną alternatywą dla ciepła i wciąż bywa spotykany na opakowaniach przybywających z niektórych regionów. Jest substancją zubożającą warstwę ozonową i został wycofany z użycia w Unii Europejskiej, więc europejscy producenci go nie oferują.
Dla nabywcy ma to znaczenie głównie w jedną stronę: jeśli przychodzące opakowania są oznaczone MB, mówi to coś o miejscu ich produkcji, a niektórzy odbiorcy mają własne zasady dotyczące ich przyjmowania. Dla wysyłek wychodzących z Europy praktyczną odpowiedzią jest HT.
Okorowanie i szczegół, na którym łatwo się potknąć
Sama obróbka nie wystarczy. Drewno musi być też okorowane. Standard toleruje niewielkie pozostałości kory: węższe niż 3 cm, niezależnie od długości, lub — jeśli są szersze — pojedyncze fragmenty o powierzchni poniżej 50 cm². Poza tym kora musi zejść.
To realna przyczyna odrzuceń w terenie i łatwo ją przeoczyć przy oględzinach gotowej palety, ponieważ feralny pasek kory zwykle znajduje się na spodzie dolnej deski, gdzie nikt nie zagląda.
Czy obróbka termiczna zmienia drewno?
Przy reżimach ISPM 15 tylko nieznacznie. Stosowane temperatury są znacznie niższe niż przy modyfikacji termicznej drewna, gdzie dochodzi się do 180–230 °C, aby trwale zmienić jego właściwości. Przy 56 °C drewno co najwyżej minimalnie ciemnieje, traci część wilgoci, a jego wytrzymałość pozostaje praktycznie bez zmian. Nie należy oczekiwać, że opakowanie po obróbce będzie wyglądać lub zachowywać się inaczej niż nieobrobione — i właśnie dlatego istnieje znak, bo okiem tego nie rozpoznają Państwo.
Praktyczne wskazówki dla nabywców
- Prosimy zapytać, czy obróbka wykonywana jest we własnym zakładzie. Obróbka na miejscu oznacza, że producent kontroluje załadunek, rozmieszczenie sond i zapisy, a zwykle także krótsze terminy realizacji niż przy wysyłaniu gotowych opakowań na obróbkę na zewnątrz.
- Prosimy poprosić o numer rejestracyjny, pod którym nanoszony jest znak.
- Jeśli pleśń lub przebarwienia byłyby problemem, prosimy określić wilgotność osobno — samo HT nie gwarantuje suchego drewna.
- Warto pamiętać, że opakowanie poddane obróbce i niezmieniane zachowuje swój znak przez cały okres użytkowania, więc skrzynia zwrotna nie wymaga ponownej obróbki przy każdym kursie.
Obróbkę termiczną prowadzimy we własnym zakładzie w Judrėnai, co oznacza, że obróbka i znakowanie są częścią harmonogramu produkcji, a nie osobnym etapem doczepionym na końcu.
